Wyżej niż kosz – jak odciągnąć dzieci od ekranów i pokazać im, że warto marzyć | recenzja

Wyżej niż kosz – książka o sporcie i wychowaniu dzieci

Wyżej niż kosz to książka o tym, jak odciągnąć dzieci od ekranów i pokazać im, że warto marzyć – ale nie tylko. To także inspirujące spotkanie ze sportowcem i świeżo upieczonym ojcem, Marcinem Gortatem.

Przyznam, że byłam ciekawa, jakie przesłanie chce przekazać dzieciom i rodzicom. Nie zawiodłam się. To publikacja pełna osobistych refleksji, opowieści z przeszłości, ale też konkretnych wskazówek „na tu i teraz”. Bez moralizowania. Za to ze sportowym zacięciem, uporem oraz dużą dawką motywacji.

Sport a rozwój dziecka – dlaczego warto?

Książka powstała we współpracy Marcina Gortata – jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich koszykarzy NBA – oraz dziennikarki Krystyny Romanowskiej. Cała opowieść prowadzona jest w rytmie meczu koszykówki. Od pierwszych kroków na boisku, przez walkę i kryzysy, aż po sukces definiowany bardzo indywidualnie.

Jedno jest pewne. Sport oraz dyscyplina budują charakter młodego człowieka. Świat wirtualny przestaje dominować, a jego miejsce zajmują relacje, ruch, doświadczenie oraz wiara w siebie.

„Tysiące znajomych online nie zastąpią tych prawdziwych”.

Marcin opowiada o magii, która dzieje się na boisku. Magii rodzącej się z kontaktu z drugim człowiekiem. Z krzyków, śmiechów oraz wspólnych porażek i sukcesów, które dodają skrzydeł. To właśnie tam rodzi się moc i marzenia.

Głos wielu doświadczeń – nie tylko Marcina Gortata

Co ważne, książka Wyżej niż kosz to nie tylko jedna perspektywa.

Na jej kartach usłyszycie głos nie tylko Marcina, ale również innych sportowców, w tym Agnieszki Radwańskiej, a także osób zaangażowanych w sport i aktywnych rodziców. Pojawia się także perspektywa psychologa, dietetyczki oraz trenerów. Wiele tematów omawianych jest w kontekście konkretnych badań. To właśnie ta różnorodność sprawia, że książka jest wiarygodna i wielowymiarowa.

Presja, ambicja i trudne tematy w sporcie dzieci

Ogromną wartością tej książki dla mnie jest odwaga w nazywaniu rzeczy wprost.

Marcin mówi o „cichej presji” rodziców, nadmiernej ambicji i rywalizacji, która potrafi przekraczać granice. Zwraca uwagę na przemoc, której doświadczają dzieci w sporcie i na co dzień – pod różną postacią. To ważny i potrzebny głos.

Jak motywować dziecko do sportu – praktyczne wskazówki

Wyżej niż kosz to konkret. W książce znajdziecie wiele prostych, niewydumanych wskazówek dla rodziców:

Jak wspierać dziecko w sporcie, czyli:

• jak postępować, aby nie zniechęcać dziecka do sportu
• wspierać, a nie przytłaczać
• o cienkiej granicy między motywacją a presją
• rozmowach o porażkach
• kryzysach sportowych dzieci
• jaki trener jest dobry
• dekalog sportowego życia Agnieszki Radwańskiej

Dzieci a ekrany – zasady i granice

• jak wyznaczać granice w korzystaniu ze smartfonów
• dlaczego rutyna daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa

Rola rodzica i budowanie samodzielności

• jak dawać dobry przykład
• mądrze kierować, dając przestrzeń, a nie „niańczyć” i przytłaczać nadopiekuńczością

Emocje i wyzwania młodych sportowców

• radzić sobie z hejtem i… grać dalej
• uczyć dziecko współpracy z własnym ciałem, szczególnie w okresie dojrzewania

Zdrowe nawyki dzieci – dieta i ruch

• 13 zasad racjonalnego odżywiania
• lista zdrowych produktów i pomysły na posiłki
• rozmowy o jedzeniu bez ocen i wstydu

To tylko niektóre z omawianych tematów.

Cytaty, które zostają na długo

W książce znalazłam wiele treści i prawd, które utkwiły mi w pamięci. Kilkoma z nich dzielę się poniżej. Niech was również niosą:

„…charakter jest ważniejszy niż talent, że odwaga to decyzja, nie dar od Boga, że słuchać trzeba mądrych, a nie głośnych…” – str. 23

„Hejtują zawsze ci, którzy was nie znają. Ludzie z boku, którzy nie widzieli waszej pracy, waszego wysiłku. To jest ich problem, nie wasz.” – str. 25

„Przykład zamiast wykładu: Rodzic to iskra” – str. 41

„Codzienne zasady są dosyć proste. Co kształtuje dobrostan dzieciaków? Sen, aktywność fizyczna, dieta.”

„Nie bójcie się nie być fajni”, „Dorośli nie powinni bać się złości dziecka spowodowanej ograniczaniem czasu spędzanego przed ekranem” – str. 117

Rola rodzica w rozwoju dziecka

Co dość mocno wybrzmiało w książce, to fakt, że za każdym młodym sportowcem stoi rodzic. To my jesteśmy „iskrą”, która może zapalić w dziecku pasję. Przykład, który dajemy, ma realny wpływ na jego przyszłość.

Marcin Gortat pokazuje, że nie chodzi o wychowanie zawodowca, ale o coś znacznie ważniejszego:

„Nie każde dziecko zostanie zawodowcem, ale każde potrzebuje ruchu”.

Czy warto przeczytać książkę Wyżej niż kosz?

Mimo ogromnych sukcesów sportowych Marcin pozostał blisko ludzi – tych małych i dużych. Nie tworzy dystansu, robi swoje. Jest źródłem motywacji dla dzieci i rodziców, organizatorem MARCIN GORTAT CAMP. Bazując na swoich doświadczeniach, wskazuje, jak postępować, aby dziecko odnalazło swoją pasję i grało o swoje marzenia. Jednocześnie nie nakłada presji, przestrzega przed nadmierną ambicją, pozostawiając decyzję nam, dorosłym.

To książka autentyczna i bardzo potrzebna. Pokazuje, jak budować zdrową codzienność dziecka – bez presji, ale z uważnością oraz konsekwencją.

Znajdziecie tu:

• motywację do zmian
• konkretne narzędzia
• inspirację do wspólnego działania

I coś jeszcze – prawdziwą historię drogi do marzeń.

Z pewnością każdy rodzic odnajdzie tu impuls do choćby małej zmiany w rodzinnej codzienności. Jeśli chcecie zacząć, dostaniecie porcję wiedzy na start: ćwiczenia domowe, wskazówki żywieniowe, realne przykłady działań, które motywują. A jednocześnie będziecie mieli okazję poznać fantastycznego sportowca i jego drogę do marzeń.

Chapeau bas. Dziękuję za tę książkę.

Premiera: 11 marca 2026r.

Wyżej niż kosz – jak odciągnąć dzieci od ekranów i pokazać im, że warto marzyć, Marcin Gortat, Krystyna Romanowska, wyd. Znak litera nova, 320 stron, dla rodziców

Sięgnij po inne ciekawe i inspirujące książki dla rodziców. Mali ludzie Wielkie emocje lub Czuły dom zaczyna się we mnie